De kracht van suggestie

Op een of ander moment in je schrijverscarrière kom je de term “show don’t tell” tegen. Als je hier nog nooit van gehoord heb suggereer ik dat je je even online inleest, het is namelijk een veelvoorkomende term en volgens velen één van de basistechnieken die een schrijver moet beheersen. Wat ik je in dit blog eigenlijk wil meegeven is wat er achter zit: de kracht van suggestie. Dit is een vaardigheid waar ik men niet zo vaak over hoor, maar ik ben van mening dat je een stuk beter schrijft en als gevolg daarvan meteen show don’t tell kan toepassen, als je weet wanneer je iets niet direct hoeft te zeggen.

Disclaimer: dit is een vaardigheid die echt tijd nodig heeft om zich te ontwikkelen. Dit is namelijk een kwestie van ervaring en lef. In dit blog geef ik je een beeld waar je naar kan streven. Laat je niet afschrikken door hoe lang het kan duren voordat je het gevoel hebt dat je dit onder de knie hebt, ik moest twee boeken schrijven voordat ik het idee had dat het me goed lukte. Ik garandeer je, als je dit in je achterhoofd houdt bij het schrijven, als je dus bewust schrijft, ga je al met sprongen vooruit. Dit kan je helaas achteraf pas zien, maar vertrouw op het proces.

Goed, dan kunnen we nu aan de slag. In mijn eerdere blogs heb ik wel eens genoemd dat je lezers niet dom zijn. Ik vind het opmerkelijk hoe veel je daar uit kan halen. In dit blog is de les hiervan dat je niet alles direct tegen je lezer hoef te zeggen voor ze het begrijpen. Lees de volgende zin eens:

[Pietje veegde zijn natte haar uit zijn gezicht en hoopte dat hij snel ergens kon schuilen.]

Wat zeg ik hier niet, maar is meteen duidelijk? Het regent. Nu is dit een simpel voorbeeld, maar de basis is duidelijk.

Daarbij is het voor de lezer een stuk minder spannend en leuk om te lezen: [Het regende en Pietje hoopte dat hij snel ergens kon schuilen.] Jij als auteur begeleidt de lezer in een ervaring, je bent niet de dictator, maar een gids. Als je gebeurtenissen, gevoelens omgevingen etc. niet direct vertelt, geef je de lezer de vrijheid voor een eigen interpretatie, een eigen beleving.

Naast dat suggestie kleur geeft aan de beleving van de lezer in de vorm van beschrijvingen (show don’t tell), kan je de lezer ook op het verkeerde been zetten als het gaat om kleinere of grotere plotonderdelen. Soms moet je lef hebben om bepaalde zaken achterwege te laten, ze juist niet te zeggen. Dit is een lastige balans om te vinden en die krijg je alleen door te oefenen. Neem deze context:

Er is een vergadering van een select groepje mensen (raadsleden van een koning, magische autoriteiten, legerofficieren, maakt niet uit) en er wordt een belangrijk stuk nieuws gepresenteerd. Een puzzelstukje dat ervoor kan zorgen dat gebeurtenissen de goede of verkeerde kant op kunnen gaan. Eén van de aanwezige mensen verlaat na de vergadering haastig de vertrekken en is niet aanspreekbaar.

Wat kan dit betekenen? Wat de lezer dan denkt hangt natuurlijk ook af van het karakter en de achtergrond van dat personage, maar laten we uitgaan van één mogelijkheid om het principe uit te leggen.

Die persoon moet iets snel afhandelen: dit kan voor de goede of slechte kant zijn. Door verder niets (specifieks) te zeggen, kan je zelfs dat in het midden laten (wat overigens best iets kan zijn wat je wil). Misschien stelt diegene verdedigingswerken op, of is er spoedoverleg met een spion. Dat laatste kan leuk zijn, als mensen nog niet weten dat er een spion was. Laat dan geen stuk zien dat die persoon met die spion overlegt, dan is de verrassing later des te groter. In ieder geval is het spannend om te spelen met de gevoelens van loyaliteit, wat je dus doet door het onduidelijk te laten en er vooral niet te veel woorden aan te besteden. Dit bedoel ik met lef: zeg er niets over, zelfs geen hint.

Dan is het nu aan jou om hierover na te denken. Laat het lekker sudderen, lees het vooral nog een paar keer door tijdens het schrijven van jouw verhaal. Zoals ik al zei: schrijf bewust met dit in je achterhoofd en je komt er wel. Nog een tip: lees boeken van bekende auteurs en probeer te begrijpen waar zij dit toepassen en wat dat betekent. Zo had ik groot ontzag voor hoe Terry Goodkind dit toepast in “Phantom”.

Vond je dit waardevol? Elke 2e zondag van de maand schrijf ik een blog waarin in mijn kennis en ervaring aanbiedt aan jonge auteurs. Als je op de hoogte wil blijven van mijn blogs, schrijf je dan in voor mijn schrijftips.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.